22 ayar, 24 ayar ve saflık damgası

Ayar neyi anlatır?

Ayar, alaşımın altın oranını anlatır. Teorik olarak 22 ayar için 22/24 oranı kullanılır. Geri kalan bölüm ürünün dayanıklılığını veya rengini etkileyen başka metallerdir. Bu, ürünün gramajının değiştiği değil, bir gram içindeki altın miktarının değiştiği anlamına gelir.

Damga ve belge

Üründe 995 veya 999,9 gibi binde saflık değerleri bulunabilir. Yalnızca 24 ayar ifadesinden hareketle her paketli ürünün aynı saflıkta olduğunu varsaymayın. Belge, üretici bilgisi ve ürün üzerindeki işaretler birlikte değerlendirilmelidir. Görsel kontrolün tek başına sahtecilik testi olmadığını da unutmayın.

Hesap örneği

On gramlık 22 ayar bir ürünün teorik saf altın miktarı yaklaşık 9,1667 gramdır. Bu miktarı saf gram referansıyla çarpmak altın içeriği değerini verir. İşçilik veya taş içeren ürünlerde net altın ağırlığını ayırmadan toplam etiket ağırlığı üzerinden hesap yapmak doğru olmaz.

Ayar ile binde saflık ilişkisi

Saflık hesabında ayar değeri 24’e bölünür. Böylece 22 ayar için teorik oran 0,916666 elde edilir. Binde gösterimde 916 veya 916,7 ifadesi kullanılabilir. 995 ve 999,9 değerleri ise yatırım amaçlı yüksek saflıktaki ürünlerde görülür. Damga, ürün hakkında önemli bilgi verir fakat tek başına laboratuvar doğrulaması veya orijinallik garantisi değildir.

Net altın miktarı

On gram 22 ayar bir ürünün tamamı saf altın değildir; teorik saf altın miktarı yaklaşık 9,1667 gramdır. Taş, klips veya altın olmayan parça varsa toplam tartıdan bunların da ayrılması gerekir. Özellikle takıda etiket ağırlığı ile hesaplamaya esas net metal ağırlığı aynı olmayabilir. Satıcıdan ayar, net ağırlık ve varsa taş ağırlığı ayrı ayrı istenmelidir.

İşçilik neden ayrı değerlendirilir?

Saf altın içeriği metalin teorik değerini verir. Tasarım, üretim, marka, paketleme ve satış hizmeti bu değere dâhil değildir. Takı alınırken ödenen işçiliğin tamamı geri satışta korunmayabilir. Bu nedenle yatırım karşılaştırması yapılacaksa metal değeri ile ürünün toplam satış fiyatı arasındaki fark ayrıca görülmelidir. Kullanım amacıyla alınan bir takının değeri yalnız yatırım getirisiyle ölçülmeyebilir.

Kontrol listesi

Ürünün ayar damgasını, faturasını, üretici bilgisini ve net ağırlığını birlikte kontrol edin. Paketli üründe seri numarası ve ambalaj bütünlüğü önemlidir. Şüpheli durumda yalnızca görsel incelemeye güvenmeyin; yetkili satıcı veya uygun analiz yöntemi gerekir. İnternetteki standart gramaj bilgileri yardımcıdır fakat elinizdeki ürünün fiilî ölçümünün yerine geçmez.

Sık Sorulan Sorular

24 ayar her zaman 999,9 mudur?

Piyasada 24 ayar ifadesi yüksek saflığı anlatır fakat ürün standardı 995, 999 veya 999,9 olabilir. Sertifika ve damgadaki gerçek binde değer hesapta esas alınmalıdır. 995 saflıktaki bir kilogram ürün ile 999,9 saflıktaki ürünün saf altın miktarı aynı değildir. Yuvarlak ayar adı bu farkı görünmez kılmamalıdır.

Ayar hesabı satış fiyatını verir mi?

Hayır. Ayar hesabı yalnız toplam metal içindeki teorik saf altın miktarını verir. Satış fiyatında işçilik, prim, marka, vergiye tabi hizmetler ve satıcı politikası bulunabilir. Bozdurma fiyatında analiz veya eritme kaybı gibi kesintiler uygulanabilir. Bu nedenle saflık hesabı teklif karşılaştırmasının başlangıcıdır, tamamı değildir.

Uygulama Kontrolü

Karar vermeden önce ürünün tam adını, kullanılan veri kaynaklarını, kayıt zamanlarını ve hesaplama varsayımlarını not edin. Aynı koşulları taşımayan iki sonucu doğrudan karşılaştırmayın. AltınSeyir’deki hesaplar yöntem şeffaflığı ve eğitim amacı taşır; bağlayıcı fiyat, kişisel yatırım danışmanlığı veya geleceğe ilişkin getiri garantisi oluşturmaz.

Pratik Değerlendirme

Saflık hesabında kullanılan oranı belge üzerindeki ifadeyle eşleştirin ve sonucu net ağırlık üzerinden üretin. Örneğin taşlı bir bileziğin toplam ağırlığını doğrudan 22/24 ile çarpmak, taş ağırlığını da altınmış gibi hesaba katar. Ölçüm hassasiyeti düşük bir terazide küçük ürünlerde hata oranı büyüyebilir. Fatura, sertifika ve tartım sonucu arasında belirgin fark varsa işlemden önce açıklama istenmelidir. İnternet hesabı, fiziksel ayar testi veya uzman incelemesinin yerine geçmez.

Kesin değer için ürünün fiilî özellikleri ve uzman ölçümü esas alınmalıdır.

Sayısal örnekler varsayımsaldır. Bu yazı genel bilgilendirmedir, kişisel yatırım önerisi değildir.